حسين مير حيدر

72

معارف گياهى ( فارسى )

به به فارسى « به » ، « آبرود » ، « آبى » و در كتب طب سنتى با نام عربى آن « سفرجل » نام برده مىشود و در نقاط مختلف شمال ايران با نامهاى محلى ، در آستارا « آيوا و هيوا » ، در مازندران و راميان و كتول « شغال‌به و شال‌به » ، در لاهيجان و رودسر « توچ » و در رامسر و شهسوار « سنگه » ناميده مىشود . نامهاى فوق براى ميوه و درخت هر دو استعمال مىشود . ميوهء درخت به است كه به فرانسوى Coing و به انگليسى Quince و درخت آن را به فرانسوى Cognassier و به انگليسى Quince مىنامند . گياهى است از خانوادهء Rosaceae ، نام علمى آن Cydonia oblonga Mill . و مترادفهاى آن Cydonia vulgaris pers . و Cydonia - maliformia Mill . و Pyrus cydonia L . از طرف گياه‌شناسان مختلف نامگذارى شده است . مشخصات نام جنس Cydonia منسوب است به شهر صيدون لبنان كه داراى درختان به فراوان بوده است . به درختى است كوچك كه پوست ساقه و تنهء آن به رنگ قهوه‌اى سير كه شكاف نمىخورد ، ولى وقتى كه درخت كهنسال شد قطعاتى از پوست از درخت كنده مىشود . برگها پوشيده از كرك و روى برگها صاف و بىكرك و تار است . جوانه‌هاى آن كوچك و پوشيده از تار است . گلهاى آن خيلى بزرگ به‌طور